Onderhandelen over je salaris met AI (5 stappen + prompts)

Een uur geleden kwam het aanbod binnen per mail. Het salaris is prima. Niet geweldig, gewoon prima. Je wilt onderhandelen over een hoger salaris, maar vindt het nu al spannend om een antwoord te schrijven. Zou het aanbod dan nog blijven staan? En hoe kom je over als je meer vraagt?

Zo gebruik je AI om ontspannen over je salaris te onderhandelen: verzamel zelf echte salarisgegevens voor de functie. Laat ChatGPT, Claude of Gemini je daarna helpen met de drie onderdelen die je het lastigst vindt. AI maakt van jouw feiten een heldere onderbouwing, speelt de recruiter zodat je het gesprek hardop kunt oefenen en helpt je een korte, vriendelijke mail met een tegenvoorstel te schrijven. AI doet het schrijfwerk en oefent met je. Het bedrag komt uit echte gegevens. De uiteindelijke woorden zijn van jou.

Dat kost ongeveer een uur, meestal in de eerste één of twee dagen na het aanbod. Hieronder vind je de vijf stappen, prompts om te kopiëren, een uitgewerkt voorbeeld en het ene punt dat je nooit door een chatbot moet laten bepalen.

Waarom ‘welk salaris moet ik vragen?’ de verkeerde eerste prompt is

Het is de meest voor de hand liggende vraag. Het is ook precies waar AI het minst goed in is. Een chatbot weet niet wat dit bedrijf betaalt, wat in jouw stad gebruikelijk is of voor welk bedrag de laatste drie mensen in deze functie hebben getekend. Je krijgt een bandbreedte die aannemelijk klinkt. Maar aannemelijk is niet hetzelfde als juist.

Er speelt nog iets belangrijks. Onderzoekers vroegen verschillende grote taalmodellen om een salarisbedrag als inzet voor een onderhandeling. De voorgestelde bedragen veranderden afhankelijk van wie de gebruiker zei te zijn. Vrouwen kregen vaak het advies om aanzienlijk minder te vragen dan mannen die op dezelfde functie solliciteerden (Sorokovikova e.a., ‘Surface Fairness, Deep Bias’, 2025). Een afzonderlijk onderzoek legde ChatGPT tienduizenden salarisprompts voor. De conclusie: de antwoorden waren niet consistent genoeg om er een openingsbod op te baseren. Ze veranderden met het geslacht, de universiteit, de studierichting en zelfs de modelversie (Geiger e.a., PLOS One, 2025).

De regel voor deze hele gids is dus eenvoudig. Jij levert het bedrag aan. AI helpt je om het te onderbouwen en goed te verwoorden.

Stap 1: Zoek zelf de echte salarisbandbreedte op (20 minuten)

Onderhandelingsexperts van het Program on Negotiation van Harvard zetten onderzoek op de eerste plaats. Je tegenvoorstel moet steunen op betrouwbare vergelijkingsgegevens. Denk aan salarisdatabases gefilterd op functie, locatie en ervaring, sectorrapporten, gesprekken met vakgenoten en andere aanbiedingen als je die hebt (PON, onderhandelen over een hoger salaris na een baanaanbod).

Verzamel gegevens uit twee of drie van deze bronnen:

• Officiële salarisgegevens. In de VS vermeldt het Occupational Outlook Handbook van het Bureau of Labor Statistics het mediane salaris per beroep. De meeste landen hebben een nationaal statistiekbureau met vergelijkbare tabellen.
• Salarissites met gegevens die je kunt filteren op functietitel, stad en jaren ervaring. Noteer de bandbreedte, niet één bedrag.
• De vacature zelf. Veel vacatures vermelden tegenwoordig een salarisbandbreedte. Stond die ook in deze vacature? Dan is dat je sterkste uitgangspunt.
• Iemand uit je netwerk. Eén bericht aan een oud-collega of een recruiter die je vertrouwt, is vaak meer waard dan welke website dan ook.

Noteer een laag bedrag, een bedrag in het midden en een hoog bedrag, met bij elk bedrag de bron. Dat lijstje geef je straks aan AI. Harvard Business School Online adviseert om daaruit twee eigen bedragen af te leiden: een ondergrens waar je niet onder gaat en een ambitieus streefbedrag, gebaseerd op de bovenkant van de marktgegevens (HBS Online, 7 tips voor salarisonderhandelingen).

Stap 2: Laat AI je argumenten opbouwen met jouw feiten (10 minuten)

Open nu een chat en geef alle benodigde informatie, behalve privégegevens. Een tegenvoorstel komt beter over als je het onderbouwt. PON haalt hierover Harvard-professor Deepak Malhotra aan: laat je voorstel nooit voor zichzelf spreken, maar vertel altijd het verhaal erachter (PON, een tegenvoorstel doen bij een baanaanbod). AI is goed in het vinden van dat verhaal in jouw eigen materiaal.

Ik heb een baan aangeboden gekregen en wil onderhandelen. Help me mijn argumenten op te bouwen.

Het aanbod: [basissalaris, bonus, overige arbeidsvoorwaarden, startdatum, functietitel]
De vacature: [plak de tekst]
Mijn achtergrond: [plak je cv zonder contactgegevens]
Marktgegevens die ik zelf heb gevonden: [laag / midden / hoog, met bij elk bedrag de bron]
Mijn ondergrens: [bedrag]. Mijn ambitieuze streefbedrag: [bedrag].

Regels:
- Stel zelf geen salarisbedrag voor. Gebruik alleen mijn marktgegevens.
- Gebruik alleen feiten uit mijn cv en de vacature. Ontbreekt er informatie die mijn onderbouwing sterker zou maken? Vraag het me dan in plaats van iets te verzinnen.
- Geef me de 3 sterkste redenen waarom deze werkgever met mijn ambitieuze streefbedrag zou instemmen, elk in één zin.
- Noem daarna 4 dingen naast het basissalaris die ik kan vragen als het salaris vaststaat.

Dat tweede lijstje is belangrijker dan veel mensen denken. PON adviseert om over het hele pakket te onderhandelen, niet over één onderdeel: bonus, pensioenbijdragen, thuiswerkdagen of hybride werken, opleidingsbudget, functietitel, ondersteuning bij reizen of verhuizen (PON). Zegt de recruiter dat de salarisbandbreedte vaststaat? Dan wil je een alternatief verzoek klaar hebben, in plaats van stil te vallen.

Stap 3: Oefen het gesprek met AI als recruiter (20 minuten)

Hier bewijst AI zijn waarde. De meesten van ons weten ongeveer wat ze willen zeggen. We vallen stil als de ander zegt: ‘Dat ligt boven ons budget.’ Oefen dat moment dus tot je er ontspannen op kunt reageren.

Speel de recruiter voor deze functie bij [bedrijf]. Je bent vriendelijk, maar staat onder druk om binnen het budget te blijven.

Ik begin door te vragen om [ambitieus streefbedrag]. Reageer zoals een echte recruiter dat zou doen:
zeg soms dat je het gaat navragen, soms dat het budget vaststaat, vraag soms waarom ik dat bedrag waard ben en bied soms iets anders aan dan salaris.

Regels:
- Geef één reactie tegelijk en wacht dan op mij.
- Stap na mijn antwoord uit je rol en geef me één zin feedback: was ik duidelijk, gaf ik een reden, gaf ik te snel toe?
- Vertel me na 4 rondes welk antwoord van mij het zwakst was.

Doe dit als het kan hardop. In de ChatGPT-app kun je Voice Mode (de spraakmodus) gebruiken en oefenen alsof je belt. Claude en Gemini hebben ook spraakopties in hun mobiele apps. Een rustig antwoord typen is makkelijk. ‘Ik hoopte op iets dichter bij 72’ zeggen zonder zenuwachtig te lachen, vraagt een paar pogingen. Precies daarvoor oefen je.

Drie formuleringen om te oefenen tot ze natuurlijk voelen:

• Als het aanbod binnenkomt: ‘Dank je wel, ik ben hier echt enthousiast over. Kan ik een dag nemen om het hele aanbod te bekijken?’ PON merkt op dat je onderhandelingsruimte weggeeft als je meteen accepteert. Werkgevers verwachten bovendien dat je even de tijd neemt (PON).
• Je verzoek: noem je bedrag, geef je reden en stop dan met praten.
• Als het salaris vaststaat: ‘Dat begrijp ik. Is er wel ruimte voor [je alternatieve verzoek uit stap 2]?’

Stap 4: Schrijf met AI een mail met je tegenvoorstel (10 minuten)

Veel onderhandelingen verlopen tegenwoordig per mail. Een duidelijke schriftelijke reactie geeft de recruiter ook iets om door te sturen naar degene die het budget goedkeurt. Laat AI een concept schrijven en maak er daarna jouw eigen tekst van.

Schrijf een korte mail met een tegenvoorstel aan [voornaam recruiter].

- Begin met een oprecht bedankje en zeg dat ik deze functie graag wil.
- Vraag om [ambitieus streefbedrag] als basissalaris.
- Geef mijn 2 sterkste argumenten uit ons eerdere gesprek, elk in één zin.
- Noem [alternatief verzoek] als alternatief als het basissalaris vaststaat.
- Sluit vriendelijk af en stel voor om even te bellen.

Minder dan 150 woorden. Vriendelijk en zelfverzekerd, niet verontschuldigend of opdringerig.
Geen zinnen als ‘Ik hoop dat deze mail je in goede gezondheid bereikt’. Voeg geen feiten toe die ik je niet heb gegeven.

Lees het concept daarna één keer hardop. Vervang elk woord dat je zelf nooit zou gebruiken. Klinkt het nog steeds stijf? Onze gids over een mail professioneler maken met ChatGPT werkt ook de andere kant op: vraag om de mail natuurlijker te laten klinken.

Stap 5: Bereid je reactie op hun antwoord voor

Plak het antwoord van de recruiter in dezelfde chat en vraag:

Dit is het antwoord van de recruiter: [plak de tekst].
1. Wat hebben ze precies aangeboden of afgewezen, in gewone taal?
2. Ligt het aanbod boven of onder mijn ondergrens van [bedrag]?
3. Geef me twee korte reacties: één waarin ik accepteer en één waarin ik nog een laatste, beleefd verzoek doe.
Vertel me niet welke ik moet kiezen.

Die laatste zin staat er bewust. Jij beslist of je accepteert. Dat hangt af van dingen die AI niet ziet: hoe graag je deze baan wilt, welke andere opties je hebt en hoeveel spaargeld je hebt. Het loopbaancentrum van Harvard noemt gegevens ‘en eventueel AI-tools’ als hulpmiddelen om je verzoek te onderbouwen. Het benadrukt ook dat je een ander aanbod nooit hoger moet voorstellen dan het is en geen sollicitatiegesprekken meer moet voeren nadat je hebt geaccepteerd (Harvard FAS Mignone Center, baanaanbiedingen beoordelen en erover onderhandelen).

Een uitgewerkt voorbeeld (fictief, met verzonnen bedragen ter illustratie)

Sam krijgt een functie als projectcoördinator aangeboden voor 62,000 met een kleine bonus. Sam doet zelf onderzoek via een salarissite, het nationale statistiekbureau en een oud-collega. Daaruit blijkt dat vergelijkbare functies in de stad tussen 60,000 en 70,000 betalen. Sam stelt een ondergrens van 64,000 vast en een ambitieus streefbedrag van 69,000.

In stap 2 wijst AI erop dat Sam volgens het cv twee jaar leveranciersplanningen heeft beheerd met precies de software uit de vacature. Dat betekent minder inwerktijd. AI stelt ook een vraag in plaats van te gokken: ‘Heb je een project met een budget geleid? Zo ja, hoe groot was dat budget?’ Sam heeft dat gedaan en voegt het bedrag toe. Dat wordt het tweede argument.

Tijdens de oefening in stap 3 zegt de ‘recruiter’ dat de salarisbandbreedte tot 65,000 loopt. Sams eerste antwoord is een haastig ‘O, oké, dat is prima.’ De feedback: ‘Je accepteerde voordat je je alternatieve verzoek noemde.’ In de tweede ronde vraagt Sam om 65,000 plus een opleidingsbudget voor een certificering in projectmanagement. Die versie komt in de mail.

Let op wat AI niet deed: het stelde nergens de 69,000 voor. Dat bedrag kwam van Sam.

Wat je niet in de chat moet plakken

• De volledige aanbiedingsbrief als bestand als daarin je adres, identificatienummers of een geheimhoudingsclausule staan. Kopieer alleen de bedragen en voorwaarden die je nodig hebt.
• Alles wat een werkgever als vertrouwelijk heeft aangemerkt, waaronder interne salarisbandbreedtes die iemand privé met je heeft gedeeld.
• Je persoonsgegevens. AI heeft je naam, leeftijd of persoonlijke achtergrond niet nodig om je te helpen je argumenten te formuleren. Het onderzoek naar vooroordelen hierboven geeft een goede reden om die weg te laten.

ChatGPT onthoudt ook informatie uit eerdere chats als je de geheugenfunctie hebt ingeschakeld. Voor een onderhandeling kun je een Temporary Chat (tijdelijke chat) starten en ‘Unpersonalized’ kiezen. Dan gebruikt ChatGPT geen geheugen of Custom Instructions (aangepaste instructies) en verschijnt de chat niet in je geschiedenis (OpenAI kan om veiligheidsredenen wel tot 30 dagen een kopie bewaren).

ChatGPT, Claude of Gemini voor je salarisonderhandeling?

Alle drie kunnen goed met deze prompts overweg. De stappen hierboven zijn veel belangrijker dan de tool. Een paar praktische verschillen:

• ChatGPT heeft een goed ontwikkelde Voice Mode om te oefenen en Temporary Chat voor je privacy. Nog niet eerder gebruikt? Begin met onze ChatGPT-handleiding voor beginners.
• Claude volgt naar onze ervaring instructies als ‘verzin geen feiten’ doorgaans nauwkeurig en schrijft een rustige, natuurlijke mail. Bekijk onze Claude-handleiding voor beginners.
• Gemini is handig als je aanbod en aantekeningen al in Gmail en Google Docs staan.

Welke je ook gebruikt: vraag nooit naar ‘het marktconforme salaris’. Geef zelf je marktgegevens.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze snel oplost)

• AI om het bedrag vragen. Oplossing: zoek het zelf uit in stap 1 en zeg daarna dat AI geen bedrag mag voorstellen.
• Het eerste AI-concept versturen. Oplossing: lees het hardop en schrap alles wat niet klinkt als jij.
• Vragen: ‘Valt hierover te onderhandelen?’ PON adviseert om die vraag over te slaan en meteen je tegenvoorstel te doen. Door eerst toestemming te vragen, kun je de deur sluiten voordat die opengaat (PON).
• Alleen oefenen met een ja. Oplossing: laat AI in stap 3 minstens twee keer weigeren. Juist voor de nee heb je oefening nodig.
• Bluffen. Verzin nooit een ander aanbod en laat AI dat ook niet in je mail zetten. Het is makkelijk na te gaan en lastig terug te draaien.

Veelgestelde vragen

Kan ChatGPT me helpen over mijn salaris te onderhandelen?

Ja, bij de voorbereiding: je argumenten opbouwen vanuit je eigen feiten, het gesprek oefenen en een conceptmail schrijven. Laat ChatGPT niet je streefbedrag bepalen. Verzamel echte salarisgegevens en geef aan dat het alleen daarmee mag werken.

Wat is een goede ChatGPT-prompt voor salarisonderhandelingen?

De prompt uit stap 2 hierboven. De regels maken het verschil: zelf geen salarisbedrag voorstellen, alleen jouw feiten gebruiken en vragen stellen in plaats van iets verzinnen. Zonder die regels krijg je een standaardtekst met een verzonnen salarisbandbreedte.

Kan AI mijn mail voor een salarisonderhandeling schrijven?

AI kan in een paar seconden een goed eerste concept schrijven. Houd het onder 150 woorden, controleer elk feit en pas de tekst aan tot die klinkt als jij op een goede dag.

Moet ik de werkgever vertellen dat ik AI heb gebruikt?

Dat hoeft niet. Een hulpmiddel gebruiken bij je voorbereiding is vergelijkbaar met een vriend vragen om je mail te lezen. Het gaat erom dat elk feit in je bericht klopt en dat je het zelf ook in een telefoongesprek kunt zeggen.

Wat als ze zeggen dat het salaris niet onderhandelbaar is?

Bedank ze en vraag naar de rest van het pakket. PON adviseert om te onderzoeken waar wel ruimte zit. Bijvoorbeeld bij je startdatum, of bij de vraag of je ervaring past bij een functie op een hoger niveau (PON, als een baanaanbod ‘niet onderhandelbaar’ is). Sommige functies, zoals bepaalde banen bij de overheid of in de consultancy, hebben inderdaad vaste salarisschalen (Harvard FAS).

Jouw komende uur

Noteer je drie marktbedragen en de bronnen. Plak ze samen met je aanbod en cv in de prompt van stap 2. Oefen daarna vier rondes hardop met de recruiter, tot je je verzoek rustig kunt uitspreken. Je gaat het gesprek in met je bedrag, je onderbouwing en je alternatieve verzoek paraat. Dan heb je het belangrijkste al gedaan.

Zit je nog midden in de sollicitatiegesprekken? Onze gids over je sollicitatiegesprek voorbereiden met AI gebruikt dezelfde aanpak: jouw feiten, oefenen met AI. Dat geldt ook voor de gidsen over een cv schrijven met AI en een sollicitatiebrief schrijven met AI. Wil je meer praktische werkprocessen met AI die je deze week op je werk kunt gebruiken? Begin met het gratis Launchpad op onze homepage.

Vraag je om salarisverhoging bij je jaarlijkse beoordeling, in plaats van bij een nieuwe baan? Begin dan met een sterke zelfevaluatie. Onze gids over een zelfevaluatie schrijven met AI helpt je om een jaar werk om te zetten in bewijs dat je gewenste bedrag onderbouwt.